براتدهنده
بنگاه خریدار که درخواست صدور برات را به بانک میدهد و در سررسید وجه را میپردازد.
اکوتامبرات الکترونیکی
ابزار اعتباری زنجیره تولید
برات الکترونیکی، از صدور تا تسویه.
برات الکترونیکی سندی تجاری است که بانک آن را بر پایه اعتبار خریدار قبول میکند و در بستر سامانههای بانک مرکزی و وزارت اقتصاد صادر، منتقل، تنزیل و تسویه میشود. این صفحه هر چهار فرایند را گامبهگام توضیح میدهد.
- ثبت در سپام ریالی بانک مرکزی
- تعهدات در سامانه سمات
- صدور در سامانه برات وزارت اقتصاد
بازیگران
چه کسانی در چرخه برات نقش دارند
براتگیر
بانک صادرکننده که برات را قبول میکند و در سررسید وجه را به دارنده میپردازد.
دارنده برات
فروشنده یا هر کسی که برات به او منتقل شده و میتواند نگه دارد، منتقل کند یا تنزیل کند.
سپام ریالی
سامانه پیامرسانی الکترونیکی بانک مرکزی؛ کد برات، کد انتقال و کد تنزیل از اینجا صادر میشود.
سامانه سمات
سامانه ثبت تعهدات؛ تعهد براتدهنده و ایفا یا عدم ایفای آن اینجا ثبت میشود.
وزارت اقتصاد
سامانه برات وزارت؛ شناسه مالیاتی حق تمبر و صدور نهایی برات از این مسیر انجام میشود.
چهار فرایند
چرخه کامل برات الکترونیکی
روی هر فرایند بزنید تا گامهایش را ببینید. ترتیب گامها برگرفته از سند رسمی فرایندهاست.
صدور برات الکترونیکی
از مراجعه براتدهنده تا اعلام صدور، نُه گام اصلی در سه سامانه.
براتدهندهبانکسپام بانک مرکزیوزارت اقتصاد
- ۱درخواست صدور
- ۲اعتبارسنجی و اخذ مدارک
- ۳درخواست کد برات
- ۴ثبت تعهد براتدهنده در سمات
- ۵کسر سقف قبولی و ارسال کد ۱۶ رقمی
- ۶اعلام کد برات جهت شناسه مالیاتی
- ۷استعلام کد برات
- ۸پاسخ مثبت به استعلام
- ۹ارسال شناسه مالیاتی حق تمبر
- ۱۰اعلام واریز و ثبت اطلاعات ارکان
- ۱۱ارائه پیشنویس برات جهت امضا
- ۱۲ارسال فایل حاوی امضا
- ۱۳اعتبارسنجی امضا، درج مهر و صدور
- ۱۴اطلاعرسانی صدور برات
- ۱۵اطلاعرسانی صدور برات
- ۱۶اعلام صدور برات
شمارهها ترتیب پیامها را نشان میدهند. جهت پیکان یعنی پیام از کدام طرف به کدام طرف میرود.
- ۱مراجعه براتدهندهبنگاه خریدار به بانک مراجعه و درخواست صدور برات میدهد.
- ۲درخواست صدوردرخواست رسمی صدور برات توسط براتدهنده ثبت میشود.
- ۳بررسی و اعتبارسنجیبانک براتدهنده را اعتبارسنجی و اطلاعات را در سپام ریالی و سمات ثبت میکند.
- ۴درخواست کد سپامبانک کد سپام ریالی را از بانک مرکزی درخواست میکند.
- ۵پاسخ سپام ریالیسپام پس از کنترل سقف، نهاب و سایر موارد، کد ۱۶ رقمی برات را ارسال میکند.
- ۶ارسال به وزارت اقتصادکد برات برای دریافت شناسه مالیاتی حق تمبر به وزارت ارسال میشود.
- ۷واریز حق تمبرپس از واریز حق تمبر، فرایند صدور در سامانه برات وزارت آغاز میشود.
- ۸قبول براتبراتگیر یعنی بانک، برات را قبول یا رد میکند.
- ۹اعلام نتیجهوزارت نتیجه قبول یا عدم قبول را به سپام ریالی و بانک اعلام میکند.
انتقال برات الکترونیکی
دارنده برات میتواند آن را بابت خرید خودش به دیگری منتقل کند.
دارنده براتشبکه بانکیسپام بانک مرکزیوزارت اقتصاد
- ۱درخواست انتقال
- ۲اخذ مدارک
- ۳درخواست کد انتقال
- ۴ارسال کد انتقال
- ۵اعلام کد انتقال با درخواست اولیه
- ۶استعلام کد انتقال
- ۷پاسخ مثبت به استعلام
- ۸ارائه پیشنویس جهت امضا
- ۹ارسال فایل حاوی امضا
- ۱۰اعتبارسنجی امضا، درج مهر و انجام انتقال
- ۱۱اطلاعرسانی انتقال برات
- ۱۲اطلاعرسانی انتقال برات
- ۱۳اعلام انتقال برات
شمارهها ترتیب پیامها را نشان میدهند. جهت پیکان یعنی پیام از کدام طرف به کدام طرف میرود.
- ۱درخواست انتقالدارنده برات در موسسه اعتباری و بهصورت الکترونیکی در بستر سامانه درخواست میدهد.
- ۲اخذ مدارکشبکه بانکی مدارک لازم را میگیرد؛ از جمله اقرارنامه واقعی بودن معامله و فاکتور.
- ۳درخواست کد انتقالبانک کد انتقال را از سپام بانک مرکزی درخواست و دریافت میکند.
- ۴اعلام به وزارتکد انتقال به همراه درخواست اولیه انتقال به وزارت اقتصاد اعلام میشود.
- ۵استعلام و تأییدوزارت کد انتقال را استعلام میکند و پاسخ مثبت دریافت میکند.
- ۶اعتبارسنجی امضااعتبارسنجی امضا، درج مهر و انجام انتقال.
- ۷ثبت و اعلامتغییرات در سپام ریالی ثبت و انتقال برات به دارنده اعلام میشود.
تنزیل برات الکترونیکی
نقد کردن برات پیش از سررسید، در قالب عقد خرید دین.
دارنده براتشبکه بانکیسپام بانک مرکزیوزارت اقتصاد
- ۱درخواست تنزیل
- ۲اخذ مدارک
- ۳درخواست کد تنزیل
- ۴ارسال کد تنزیل
- ۵اعلام کد تنزیل با درخواست اولیه
- ۶استعلام کد تنزیل
- ۷پاسخ مثبت به استعلام
- ۸ارائه پیشنویس جهت امضا
- ۹ارسال فایل حاوی امضا
- ۱۰اعتبارسنجی امضا، درج مهر و انجام تنزیل
- ۱۱اطلاعرسانی تنزیل برات
- ۱۲اطلاعرسانی تنزیل برات
- ۱۳اعلام تنزیل و پرداخت وجه
شمارهها ترتیب پیامها را نشان میدهند. جهت پیکان یعنی پیام از کدام طرف به کدام طرف میرود.
- ۱درخواست تنزیلدارنده برات درخواست تنزیل میدهد؛ در هر موسسه اعتباری امکانپذیر است.
- ۲اخذ مدارکشبکه بانکی مدارک را دریافت میکند.
- ۳درخواست کد تنزیلبانک کد تنزیل را از سپام بانک مرکزی میگیرد.
- ۴اعلام به وزارتکد تنزیل به همراه درخواست اولیه به وزارت اقتصاد اعلام میشود.
- ۵استعلام و تأییدوزارت استعلام میکند و پاسخ مثبت میگیرد.
- ۶اعتبارسنجی امضااعتبارسنجی امضا، درج مهر و انجام تنزیل.
- ۷پرداخت وجهتغییرات در سپام ثبت و وجه به دارنده برات پرداخت میشود.
تسویه برات الکترونیکی
در سررسید، بانک وجه را به دارنده میپردازد و از براتدهنده وصول میکند.
براتدهندهبانک صادرکنندهدارنده براتسپام، سمات و وزارت
- ۱پیگیری وصول وجه برات
- ۲پرداخت وجه، حداکثر یک روز کاری پیش از سررسید
- ۳ثبت تسویه براتدهنده با براتگیر در سمات
- ۴اطلاعرسانی تسویه به سپام بانک مرکزی
- ۵درخواست دریافت وجه برات در سررسید
- ۶پرداخت وجه برات
- ۷اطلاعرسانی تسویه به وزارت اقتصاد
- ۸ثبت تسویه براتگیر با دارنده برات در سپام
شمارهها ترتیب پیامها را نشان میدهند. جهت پیکان یعنی پیام از کدام طرف به کدام طرف میرود.
- ۱پیگیری وصولبانک وصول وجه برات را از براتدهنده پیگیری میکند.
- ۲پرداخت پیش از سررسیدبراتدهنده حداکثر یک روز کاری پیش از سررسید وجه را میپردازد.
- ۳ثبت در سماتتسویه براتدهنده با براتگیر در سامانه سمات ثبت میشود.
- ۴اطلاعرسانی به سپامهمان تسویه به سپام بانک مرکزی نیز اعلام میشود.
- ۵درخواست دارندهدارنده برات در سررسید درخواست دریافت وجه میدهد.
- ۶پرداخت وجه براتبانک وجه برات را به دارنده پرداخت میکند.
- ۷اعلام به وزارتتسویه به وزارت اقتصاد اعلام میشود.
- ۸ثبت نهاییتسویه براتگیر با دارنده برات در سپام ثبت میشود.
نقش بانک
اقدامات بانک در فرایند صدور
یازده اقدام که بانک پیش از صدور برات انجام میدهد.
- ۱اعتبارسنجی براتدهنده
- ۲بررسی سقف اعتباری براتدهنده۲۰۰ درصد فروش سال آخر منهای مانده تسهیلات و تعهدات سرمایه در گردش
- ۳بررسی آییننامه تسهیلات و تعهدات کلان و اشخاص مرتبط
- ۴اخذ وثایق کافی
- ۵اخذ فاکتور خرید
- ۶اخذ اقرارنامه واقعی بودن معامله
- ۷حق برداشت از کلیه حسابهای براتدهندهدر صورت صوری بودن معامله یا عدم ایفای تعهدات
- ۸اخذ کد سپام ریالی
- ۹اخذ حق تمبر از براتدهنده و پرداخت
- ۱۰ثبت تعهدات در سمات
- ۱۱اخذ کارمزد
ضمانت اجرا
اگر تعهدات ایفا نشود
در صورت عدم ایفای تعهدات
- وجه التزام عمل نکردن به تعهداتنرخ سود تسهیلات عقود غیرمشارکتی بهعلاوه ۶ درصد
- ممنوعیت صدور برات برای براتدهندهتا ۶ ماه پس از تسویه بدهی
در صورت صوری بودن معامله
- مطالبه وجه برات پیش از سررسیدبهصورت یکجا، توسط براتگیر از براتدهنده
- وجه التزام از تاریخ صدور تا تاریخ پرداختنرخ سود تسهیلات عقود غیرمشارکتی بهعلاوه ۶ درصد
- ممنوعیت صدور برای براتدهنده و دارنده براتتا ۶ ماه پس از تسویه بدهی
پرسشهای متداول
پرسشهایی درباره برات الکترونیکی
برات الکترونیکی چیست؟
سندی تجاری و الکترونیکی که بانک آن را بر پایه اعتبار خریدار قبول میکند. برخلاف چک، اتکای فروشنده در سررسید به تعهد بانک است نه به موجودی حساب خریدار. صدور، انتقال، تنزیل و تسویهاش در بستر سپام ریالی بانک مرکزی و سامانه برات وزارت اقتصاد انجام میشود.
سقف صدور برات چقدر است؟
سقف اعتباری براتدهنده برابر است با ۲۰۰ درصد فروش سال آخر، منهای مانده تسهیلات و تعهدات سرمایه در گردش. رقم نهایی پس از اعتبارسنجی بانک تعیین میشود.
کارمزد انتقال برات چقدر است؟
۲ در هزار مبلغ برات. انتقال با درخواست دارنده، در موسسه اعتباری و بهصورت الکترونیکی در بستر سامانه انجام میشود.
از چه زمانی میتوان برات را تنزیل کرد؟
پس از دو بار انتقال، یا پس از گذشت یکچهارم عمر برات. تنزیل در قالب عقد خرید دین و در هر موسسه اعتباری امکانپذیر است.
حق تمبر برات چطور پرداخت میشود؟
بانک کد برات را برای دریافت شناسه مالیاتی حق تمبر به وزارت اقتصاد ارسال میکند؛ حق تمبر از براتدهنده اخذ و پرداخت میشود و پس از واریز، فرایند صدور در سامانه برات وزارت آغاز میشود.
اگر براتدهنده در سررسید پرداخت نکند؟
وجه التزام عمل نکردن به تعهدات به نرخ سود تسهیلات عقود غیرمشارکتی بهعلاوه ۶ درصد محاسبه میشود و صدور برات الکترونیکی برای براتدهنده تا ۶ ماه پس از تسویه بدهی ممنوع است.
اگر معامله صوری باشد؟
براتگیر وجه برات را پیش از سررسید و بهصورت یکجا از براتدهنده مطالبه میکند، وجه التزام از تاریخ صدور تا تاریخ پرداخت محاسبه میشود، و صدور برات برای براتدهنده و دارنده برات تا ۶ ماه پس از تسویه بدهی ممنوع میشود.
برات الکترونیکی در اکوتام چه جایگاهی دارد؟
برات الکترونیکی یکی از ابزارهای اعتباری اکوتام است، در کنار دستورپرداخت و اعتبار اسنادی داخلی. در اکوتام همین سند لایهبهلایه در زنجیره منتقل و در صورت نیاز تنزیل میشود.
مبنای این صفحه، سند رسمی فرایندهای برات الکترونیکی زنجیره تولید است. جزئیات اجرایی ممکن است بر اساس بخشنامههای بعدی تغییر کند؛ برای شرایط دقیق با کارشناسان ما تماس بگیرید.
برات الکترونیکی را در اکوتام به کار بگیرید
اکوتام، اکوسیستم تأمین مالی زنجیرهای بانک تجارت، همین ابزار را در طول زنجیره تأمین و توزیع در دسترس شما میگذارد.
تلفن پشتیبانی ۰۲۱ ۹۱۰۰۲۲۳۰